Vì sao Singapore và Thái Lan nằm trong nhóm nền kinh tế “hạnh phúc” nhất thế giới?

Singapore và Thái Lan vừa được xếp vào nhóm nền kinh tế “ít khổ sở” nhất thế giới theo Chỉ số Khổ sở Thường niên Hanke 2025 do Giáo sư kinh tế ứng dụng Steve Hanke của Đại học Johns Hopkins xây dựng. Bảng xếp hạng này nhằm đo “nhiệt độ kinh tế” của mỗi quốc gia, qua đó phản ánh cách người dân trung bình cảm nhận sức khỏe của nền kinh tế nơi họ sinh sống.

Theo ông Steve Hanke, Đông Nam Á đang nổi lên như một trong những “khu vực kinh tế khỏe mạnh nhất thế giới”.

Kết quả HAMI năm nay cho thấy nhiều nền kinh tế trong khu vực đạt được sự kết hợp tích cực giữa lạm phát thấp, thị trường lao động ổn định, chi phí vay vốn trong tầm kiểm soát và thu nhập thực tăng trưởng đều, qua đó giúp các hộ gia đình giảm đáng kể áp lực kinh tế trong đời sống hàng ngày.

Chỉ số HAMI được tính toán dựa trên bốn yếu tố cốt lõi gồm tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát, lãi suất cho vay của ngân hàng và tốc độ tăng trưởng GDP thực. Công thức của chỉ số cộng ba yếu tố đầu tiên rồi trừ đi tăng trưởng GDP thực, từ đó cho ra một con số phản ánh mức độ “dễ chịu” hay “căng thẳng” của nền kinh tế.

Điểm số càng thấp thì nền kinh tế càng được đánh giá là lành mạnh, đồng nghĩa với việc việc làm ổn định, giá cả ít biến động, tín dụng dễ tiếp cận và thu nhập có xu hướng đi lên. Ngược lại, điểm số cao cho thấy nền kinh tế đang chịu áp lực lớn và người dân phải đối mặt với nhiều khó khăn.

Trong năm 2025, HAMI xếp hạng tổng cộng 178 nền kinh tế. Venezuela đứng cuối bảng với số điểm lên tới 556,5, phản ánh tình trạng kinh tế đặc biệt khó khăn.

Theo ông Hanke, nguyên nhân chính đến từ làn sóng trừng phạt quốc tế sau cuộc tái đắc cử của Tổng thống Nicolas Maduro vào tháng 7/2024, khiến nguồn thu từ dầu mỏ bị siết chặt và đồng tiền quốc gia tiếp tục suy yếu.

Quốc gia Nam Mỹ này ghi nhận lạm phát cao nhất thế giới ở mức 475%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt lên 35%.

Ở chiều ngược lại, Đài Loan đứng đầu bảng với vị trí nền kinh tế “hạnh phúc” nhất thế giới khi chỉ đạt 2,1 điểm. Động lực chính đến từ nhu cầu toàn cầu bùng nổ đối với chip bán dẫn và phần cứng trí tuệ nhân tạo, giúp GDP thực bình quân đầu người tăng tới 9,2%.

Thành quả này được củng cố bởi tỷ lệ thất nghiệp thấp, lạm phát được kiểm soát và mặt bằng lãi suất cho vay ổn định.

Singapore xếp ngay sau với 2,6 điểm. Theo đánh giá của ông Hanke, quốc đảo này hưởng lợi từ thị trường lao động thắt chặt với tỷ lệ thất nghiệp chỉ 2,0%, lạm phát được neo ở mức 1,2% và tăng trưởng GDP thực bình quân đầu người đạt 4,3%. Những yếu tố này tạo ra môi trường kinh tế ổn định, giúp người dân ít chịu tác động tiêu cực từ biến động toàn cầu.

Thái Lan đứng thứ ba với 3,1 điểm, tiếp tục duy trì thành tích ấn tượng sau hơn một thập kỷ kiểm soát tốt lạm phát và giữ vững ổn định việc làm. Trong năm qua, chỉ số giá tiêu dùng của Thái Lan giảm 0,3%, tỷ lệ thất nghiệp ở mức rất thấp 0,8% và GDP thực bình quân đầu người tăng 2,5%.

Ông Steve Hanke, người từng là cố vấn kinh tế trưởng cho Tổng thống Indonesia Suharto trong giai đoạn Khủng hoảng Tài chính châu Á và sau này tham gia tư vấn cho chính quyền Tổng thống Donald Trump về chính sách tài chính đối với Hong Kong năm 2020, nhận định rằng sự ổn định của Đông Nam Á đến từ cách điều hành tiền tệ thận trọng, chính sách thương mại tương đối cởi mở và tỷ lệ tiết kiệm cao được chuyển hóa thành đầu tư hiệu quả.

Riêng với Singapore và Thái Lan, việc kiểm soát cung tiền chặt chẽ giúp duy trì lạm phát ổn định và mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý.

So sánh trong khu vực, Philippines dù tăng trưởng nhanh trong nhiều năm, đặc biệt giai đoạn 2012 đến 2019 với mức trên 6%, vẫn chưa đạt được sự cân bằng tương tự.

Theo ông Hanke, tỷ lệ thất nghiệp và lãi suất cho vay cao hơn đã kéo điểm số HAMI của Philippines xuống, cho thấy nền kinh tế này chưa thực sự sánh ngang với các nước láng giềng có thành tích tốt hơn.

Ông Michael Ricafort, Kinh tế trưởng của Ngân hàng Rizal Commercial Banking Corporation, cũng đồng tình rằng chính sách tiền tệ linh hoạt và sự ổn định tài chính là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng dài hạn của Đông Nam Á.

Tuy nhiên, ông cảnh báo rủi ro lạm phát có thể gia tăng trong thời gian tới nếu xung đột tại Vùng Vịnh kéo dài và eo biển Hormuz bị gián đoạn, bởi nhiều quốc gia trong khu vực phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng từ Trung Đông.

Một báo cáo công bố tháng 3 của Viện Tài chính Quốc tế chỉ ra rằng Thái Lan và Philippines, cùng với Ấn Độ, là những nền kinh tế dễ tổn thương nhất trước nguy cơ giá lương thực và năng lượng tăng cao liên quan đến xung đột Iran.

Bên cạnh đó, hiện tượng El Nino được dự báo mang lại thời tiết nóng và khô hơn trên diện rộng, có thể đẩy giá gạo và thực phẩm đi lên, qua đó tạo thêm áp lực lạm phát từ cuối năm 2026 sang đầu năm 2027.

Trong bối cảnh đó, dù đang được xếp vào nhóm nền kinh tế “hạnh phúc” nhất thế giới, Singapore và Thái Lan vẫn phải đối mặt với những thách thức mới từ môi trường bên ngoài.

Tuy vậy, với nền tảng chính sách ổn định và kinh nghiệm điều hành đã được kiểm chứng, hai quốc gia này được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì vị thế tích cực trong bức tranh kinh tế toàn cầu.