Vì sao Bắc Bộ và miền Trung trải qua đợt nắng nóng khốc liệt?

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nguyên nhân của đợt nắng nóng diện rộng này là do ảnh hưởng của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây kết hợp hiệu ứng gió phơn hoạt động mạnh. Từ ngày 24/5, khu vực trung du, đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có Hà Nội, cùng các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP Huế liên tục xuất hiện nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-40 độ C, nhiều nơi vượt 40 độ C.

Nhiều địa phương đã ghi nhận mức nhiệt phá vỡ kỷ lục tháng 5. Cụ thể, trạm Uông Bí (Quảng Ninh) ngày 25/5 ghi nhận 38 độ C, vượt mức lịch sử 37,5 độ C từng xuất hiện năm 2013. Tại Hiệp Hòa (Bắc Ninh), nhiệt độ cao nhất đạt 39,7 độ C, vượt mức kỷ lục cũ 39 độ C của năm 2019. Trạm Bắc Giang đạt 39,4 độ C, vượt mức lịch sử 39,1 độ C ghi nhận năm 2020.

Trong khi đó, trạm Bắc Ninh ghi nhận 40,5 độ C, bằng mức kỷ lục tháng 5 năm 2020; trạm Hải Dương (Hải Phòng) đạt 39,6 độ C, cũng bằng mức lịch sử ghi nhận trước đó.

Tại Hà Nội, nắng nóng liên tiếp duy trì ở mức 39-40 độ C trong nhiều ngày. Theo số liệu quan trắc tại trạm Hà Đông, ngày 26/5/2026 ghi nhận nhiệt độ cao nhất 41,1 độ C, đứng thứ hai trong lịch sử tháng 5 tại khu vực này, chỉ sau mức 41,3 độ C năm 2019. Tại trạm Láng, nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận là 41,8 độ C vào ngày 4/6/2017. Mức nhiệt cao nhất tuyệt đối tại Hà Nội từng đạt 42,5 độ C cũng vào ngày 4/6/2017.

Các chuyên gia khí tượng cho biết ngoài tác động của vùng thấp nóng và gió phơn, Hà Nội còn chịu ảnh hưởng mạnh của hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Với mật độ bê tông hóa dày đặc, nền nhiệt tại khu vực nội đô thường cao hơn các vùng lân cận từ 1-2 độ C.

Dự báo trong chiều 27/5, khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến TP Huế tiếp tục xảy ra nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ phổ biến 38-40 độ C, có nơi trên 40 độ C. Độ ẩm tương đối thấp nhất chỉ khoảng 40-45%.

Các khu vực khác ở Bắc Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ cũng duy trì nắng nóng gay gắt, nhiệt độ phổ biến 37-39 độ C, có nơi trên 40 độ C.

Từ ngày 28/5, do tác động của khối không khí mát yếu từ lục địa Trung Quốc di chuyển xuống khiến vùng thấp nóng phía Tây suy yếu, nắng nóng ở miền Bắc sẽ thu hẹp, chủ yếu còn xảy ra tại khu vực trung du và đồng bằng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C.

Đối với khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế, nắng nóng gay gắt vẫn tiếp diễn với nhiệt độ phổ biến 37-39 độ C, có nơi trên 39 độ C. Dự kiến từ ngày 29/5, nắng nóng diện rộng ở Bắc Bộ sẽ kết thúc, còn tại Trung Bộ nền nhiệt giảm dần.

Cơ quan khí tượng cảnh báo, nắng nóng gay gắt kéo dài kết hợp độ ẩm không khí thấp làm gia tăng nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng ở nhiều địa phương. Thời tiết khắc nghiệt cũng dễ gây mất nước, kiệt sức và ảnh hưởng sức khỏe nếu người dân tiếp xúc lâu ngoài trời.

Ngoài ra, nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn dự báo từ 2-4 độ C, thậm chí hơn, tùy thuộc vào điều kiện bề mặt như bê tông, đường nhựa hay khu vực ít cây xanh.