Thanh Hóa: ‘Giải cứu’ hai tấm bia cổ ở di tích Lê Thì Hải

Theo đó, bia “Vạn thế phụng tự bi ký” trước đây được người dân trưng dụng làm hàng rào, các đoạn tường nối liền với tấm bia đã được tháo dỡ. Bia “Lê tướng công sự nghiệp huân danh” trong khuôn viên sân vườn nhà dân đã được dọn dẹp sạch sẽ, đồng thời lát gạch đỏ và bao bằng tường bao thấp xung quanh.

Di tích lịch sử – văn hóa Lê Thì Hải (tại xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn cũ; nay là xã Thọ Phú, tỉnh Thanh Hóa) được xếp hạng di tích cấp quốc gia vào năm 1993. Trong phạm khu vực khoanh vùng bảo vệ I của di tích có hai tấm bia cổ độc đáo với tuổi hơn 300 năm nhưng bị lãng quên hàng chục năm qua.

Hai tấm bia đá gồm bia “Lê tướng công sự nghiệp huân danh” dựng năm 1716 (niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 12), ca ngợi công đức và tài thao lược của danh tướng Lê Thì Hải và bia “Vạn thế phụng tự bi ký” – được ghép từ nhiều tấm bia nhỏ, nằm sát với đường đi trong làng.

Sau khi báo chí lên tiếng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng đã có chỉ đạo giao Sở VHTT&DL Thanh Hóa chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND xã Thọ Phú và các đơn vị liên quan rà soát, xác định chính xác ranh giới, phạm vi khu vực bảo vệ di tích để tiến hành công tác bảo tồn.

Theo sử sách, Lê Thì Hải (1639-1716) được người bác là Lê Thì Hiến (1610-1675) làm quan chức Thái tể, tước Hào Quận công (sau còn được gia phong đến tước vương) nuôi dạy nên người.

Lớn lên ông lập nhiều chiến công hiển hách, uy danh lừng lẫy. Ông qua đời năm Bính Thân (1716) niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 12, đời vua Lê Dụ Tông, được phong tặng hàm Thái phó.

Sau khi ông mất, để tưởng nhớ công lao, triều đình đã cho xây dựng lăng mộ và lập đền thờ ông tại quê nhà thôn Đông, xã Phú Hào, huyện Lôi Dương (nay là xã Thọ Phú, tỉnh Thanh Hóa).

Tại “Lý lịch di tích” do Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa lập tháng 6/1993 ghi rõ, Di tích lịch sử – nghệ thuật quốc gia Bia và lăng mộ Lê Thì Hiến được chia làm hai khu vực, gồm khu vực Từ – thờ Lê Thì Hiến và khu vực Từ Vũ – thờ Lê Thì Hải. Trong đó, khu vực Từ Vũ – thờ Lê Thì Hải có hai tấm bia đối diện nhau theo hướng Đông – Tây, cách nhau 45m.

Tuy nhiên, do thời gian và biến cố lịch sử, khu đền thờ và di tích hiện chỉ còn lại 2 tấm bia cổ và nhiều chân đá tảng, phiến đá nguyên khối.