Khởi đầu mới cho dòng chảy tài chính quốc tế

Với định hướng hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế, TP. Hồ Chí Minh đang từng bước kiến tạo một “điểm kết nối” tài chính, logistics và thương mại của khu vực. Sự cộng hưởng giữa thể chế cởi mở, chi phí cạnh tranh, hạ tầng trung chuyển chiến lược cùng nền tảng khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng tạo nên lợi thế kép, đưa thành phố hội nhập sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu.

“Đi sau nhưng đi nhanh”

Năm 2026 được xác định là cột mốc quan trọng khi Trung tâm Tài chính quốc tế TP.Hồ Chí Minh chính thức bước vào giai đoạn vận hành đầu tiên. Đây là thời điểm Thành phố chuyển từ khâu chuẩn bị sang triển khai thực tế, từng bước đặt nền móng cho một trung tâm tài chính mang tầm khu vực.

Cùng với hạ tầng vật lý, Trung tâm đặc biệt chú trọng phát triển hạ tầng dữ liệu và tăng cường kết nối quốc tế. Các trung tâm dữ liệu, hệ thống truyền dẫn tốc độ cao cùng phương án bảo đảm an toàn cho các giao dịch xuyên biên giới đang được nghiên cứu, triển khai, nhằm hạn chế rủi ro kỹ thuật và bảo đảm hoạt động tài chính diễn ra thông suốt, ổn định.

Song song với đó, công tác tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao được đẩy mạnh. Các chương trình kết nối, giới thiệu Trung tâm tới nhà đầu tư và các thành viên tiềm năng được triển khai nhằm sớm hình thành cộng đồng tài chính gắn kết, tạo nền tảng cho hệ sinh thái Trung tâm Tài chính quốc tế phát triển bền vững.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc đưa vào vận hành các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Đây được xem là công cụ quan trọng để thử nghiệm các sản phẩm, mô hình tài chính mới trong khuôn khổ pháp lý linh hoạt, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an toàn cho toàn hệ thống.

Vừa cạnh tranh, vừa hợp tác để tạo vị thế riêng

Trong bối cảnh khu vực Châu Á đã hình thành nhiều trung tâm tài chính lớn như Singapore, Hồng Kông hay Thượng Hải, Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, thực tế. Thay vì cạnh tranh trực diện, thành phố tập trung xác định những phân khúc phù hợp, đồng thời mở rộng không gian hợp tác với các trung tâm tài chính trong khu vực.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh, lợi thế của thành phố nằm ở cơ chế, chính sách đang được thiết kế theo hướng cởi mở. Nghị quyết của Quốc hội về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam cùng các nghị định hướng dẫn của Chính phủ đã tạo dựng khung pháp lý thông thoáng hơn so với nhiều trung tâm tài chính truyền thống. Đặc biệt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho phép dòng vốn được luân chuyển linh hoạt trong phạm vi Trung tâm, tạo điều kiện cho các mô hình tài chính mới hình thành và phát triển.

Chi phí hoạt động cũng là yếu tố quan trọng. Trong bối cảnh chi phí tại các trung tâm tài chính hàng đầu khu vực ngày càng gia tăng, TP.Hồ Chí Minh vẫn duy trì được mức chi phí cạnh tranh. Đây là lợi thế để các tập đoàn tài chính quốc tế đặt văn phòng, chi nhánh hoặc trung tâm dịch vụ tại Việt Nam nhằm tối ưu nguồn lực và tận dụng các cơ chế mới.

Theo định hướng này, Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh không nhằm thay thế vai trò của các trung tâm tài chính truyền thống, mà đóng vai trò bổ trợ. Các tập đoàn tài chính có thể duy trì trụ sở chính tại các trung tâm lớn, đồng thời mở rộng hiện diện tại TP. Hồ Chí Minh để thử nghiệm sản phẩm, phát triển dịch vụ và tiếp cận những thị trường mới.

Bên cạnh các định chế tài chính quy mô lớn, Trung tâm cũng hướng tới thu hút cộng đồng start-up và doanh nghiệp công nghệ tài chính. Với không gian thử nghiệm linh hoạt, TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng hình thành môi trường thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nơi các ý tưởng mới được nuôi dưỡng và từng bước thương mại hóa.

Đột phá từ lợi thế “kép”

Một trong những trụ cột tạo nên lợi thế của Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh là vị trí gắn với hệ thống trung chuyển quốc tế. Thực tiễn cho thấy, nhiều trung tâm tài chính lớn trên thế giới đều phát triển song hành với các cảng trung chuyển và các tuyến giao thương sôi động.

TP. Hồ Chí Minh đang sở hữu lợi thế đáng kể với cụm cảng Cần Giờ – Cái Mép – Thị Vải cùng sân bay quốc tế Long Thành trong tương lai. Khi các đầu mối này đi vào vận hành ổn định, nhu cầu thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại và các dịch vụ tài chính liên quan được dự báo sẽ gia tăng mạnh mẽ.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ được kỳ vọng tạo ra sự cộng hưởng với Trung tâm Tài chính quốc tế. Hàng hóa trung chuyển qua khu thương mại tự do sẽ kéo theo chuỗi giao dịch tài chính, từ thanh toán, bảo lãnh đến thư tín dụng và các sản phẩm tài trợ thương mại khác. Trung tâm Tài chính quốc tế đóng vai trò hạt nhân trong việc đáp ứng các nhu cầu này, qua đó gắn kết chặt chẽ tài chính, logistics và thương mại.

Song hành với lợi thế trung chuyển là nền tảng khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh, thành phố đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ lõi và quản trị số. Một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh, với dữ liệu mở, tài sản số minh bạch và dòng chảy công nghệ xuyên biên giới, được xem là nền tảng quan trọng để phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế dựa trên công nghệ cao và các mô hình tài chính số.

Cách tiếp cận này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của công nghệ trong cấu trúc Trung tâm Tài chính quốc tế. Việc xây dựng hạ tầng số hiện đại và thúc đẩy ứng dụng các công nghệ mới như blockchain, tài chính số hay kinh tế on-chain được xem là hướng đi giúp TP. Hồ Chí Minh rút ngắn khoảng cách với các trung tâm tài chính đi trước.

Mở rộng không gian tiếp cận vốn

Một nội dung quan trọng khác trong định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế TP.Hồ Chí Minh là hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa –lực lượng chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng còn gặp nhiều hạn chế trong việc tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn.

Theo các nghị định đã ban hành, Trung tâm sẽ phát triển các sản phẩm huy động vốn cộng đồng, tạo thêm kênh dẫn vốn bên cạnh tín dụng ngân hàng truyền thống. Việc khuyến khích các công ty chứng khoán tham gia thành lập và vận hành các sàn giao dịch phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa thị trường vốn.

Thông qua các cơ chế này, doanh nghiệp nhỏ và vừa có điều kiện nâng cao tính minh bạch, cải thiện năng lực quản trị và từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Về dài hạn, đây cũng là hướng đi giúp khu vực doanh nghiệp này tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, lợi thế của Trung tâm Tài chính quốc tế TP.Hồ Chí Minh nằm ở việc được xây dựng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh và xu hướng tài chính toàn cầu đang dịch chuyển. Việc đi sau giúp Trung tâm có điều kiện lựa chọn, ứng dụng các công nghệ hiện đại ngay từ đầu, đồng thời thiết kế mô hình quản trị phù hợp với thông lệ quốc tế. Với lợi thế về chi phí, độ mở của thể chế, hạ tầng trung chuyển chiến lược cùng nền tảng đổi mới sáng tạo, Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn khu vực và quốc tế trong trung và dài hạn.