Chuyển đổi số phải thực chất, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế

Sáng 13/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo của Quốc hội về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số của Quốc hội.

Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, lãnh đạo Quốc hội luôn đặc biệt quan tâm đến công tác chuyển đổi số, số hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Quốc hội. Ngay từ trước khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57, Quốc hội đã thành lập Ban Chỉ đạo Đề án Quốc hội điện tử và tích cực triển khai các nhiệm vụ.

Thời gian qua, Ban Chỉ đạo đã tổ chức nhiều cuộc họp, nghiên cứu, lựa chọn phương án và tiến hành các thủ tục cần thiết để xây dựng Quốc hội số. Đến tháng 9/2024, lãnh đạo Quốc hội quyết định lựa chọn Tập đoàn Viettel tham gia xây dựng hệ thống Quốc hội số.

Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, ngay sau khi nhận nhiệm vụ, Viettel đã thể hiện tinh thần trách nhiệm rất cao. Các cơ quan chuyên môn của Tập đoàn cùng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan Quốc hội đã nỗ lực, phối hợp chặt chẽ. Đồng thời, chúng ta cũng mời một số chuyên gia người Việt Nam đang làm việc tại Singapore tham gia hỗ trợ xây dựng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ Quốc hội.

Đến nay, hệ thống đã bước đầu phát huy hiệu quả, với nhiều chức năng thiết thực như tóm tắt văn bản, hỏi – đáp thông minh, hỗ trợ tra cứu và vận hành các phần mềm phục vụ công tác chuyên môn… Kết quả này đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các cơ quan liên quan ghi nhận, đánh giá tích cực.

Đáng lưu ý, với nguồn lực đầu tư chưa lớn từ ngân sách, nhưng nhờ tận dụng hiệu quả hạ tầng, công nghệ và năng lực chuyên môn của Viettel cùng sự phối hợp trách nhiệm của các cơ quan, chuyển đổi số trong Quốc hội đã đạt được những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ.

Cùng với đó, Quốc hội đã phát động phong trào “Bình dân học vụ số” với bộ học liệu do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì biên soạn. Phong trào này đã được triển khai rộng rãi trong cơ quan Quốc hội và Kiểm toán Nhà nước, thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc phổ cập kỹ năng số cho cán bộ, công chức. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là một kinh nghiệm tốt, có thể tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và chia sẻ để các cơ quan khác tham khảo, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu tham dự cuộc làm việc tập trung rà soát, đánh giá toàn diện kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 57 của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội thời gian qua.

Trong đó, cần làm rõ những kết quả nổi bật nhất; những đóng góp cụ thể đối với công tác hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn trong xây dựng pháp luật, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Đồng thời, đánh giá tiến độ thực hiện các kế hoạch của Đảng ủy Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội; xem xét Quốc hội đã thực sự tiên phong trong chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo hay chưa.

“Chuyển đổi số không chỉ là đầu tư phần mềm, hệ thống hay nền tảng công nghệ mà phải tạo ra sự thay đổi thực chất trong phương thức làm việc, chất lượng tham mưu, hiệu quả hoạt động. Chuyển đổi số không phải là một khẩu hiệu mà phải thực chất, đi vào hoạt động là phải có hiệu quả”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cùng với việc ghi nhận những kết quả tích cực, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các đại biểu thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế. Một số nhiệm vụ, dự án còn triển khai chậm; việc xử lý văn bản giấy vẫn song song với xử lý trên môi trường số; dữ liệu còn phân tán, thiếu đồng bộ; thủ tục đầu tư, phê duyệt dự án và thuê dịch vụ công nghệ thông tin còn kéo dài. Đặc biệt, cần rà soát tiến độ thực hiện 17 nhiệm vụ trọng tâm theo phụ lục của Ban Chỉ đạo Trung ương về Nghị quyết số 57 để xác định rõ những nội dung đã hoàn thành, những việc còn ách tắc và nguyên nhân cụ thể.

Qua theo dõi thực tiễn, Chủ tịch Quốc hội cho biết, nhiều cơ quan, địa phương đã có bước tiến rất mạnh mẽ trong chuyển đổi số. Đơn cử như Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội triển khai rất quyết liệt; Hà Nội cũng đầu tư nguồn lực lớn cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, qua đó tạo ra nhiều sản phẩm cụ thể, thiết thực.

Đối với Quốc hội, nhiệm vụ chính là thực hiện chức năng lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, tập trung đầu tư cho thể chế cũng là tập trung cho những trụ cột phát triển hiện nay, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Chủ tịch Quốc hội nhắc lại khi Quốc hội phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, đồng chí Tổng Bí thư đã trực tiếp đến dự và có bài phát biểu rất quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng đối với công cuộc chuyển đổi số của Quốc hội.

“Vấn đề đặt ra hiện nay là Quốc hội phải tiếp tục làm gì và làm như thế nào để chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng thực chất hơn, làm tốt hơn nữa. Chính làm tốt việc này thì chúng ta sẽ tháo gỡ được điểm nghẽn về thể chế”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.