Khi chính quyền ‘đi tìm việc’ cho dân

Trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, đặc biệt khi các doanh nghiệp tái cấu trúc, cắt giảm nhân sự hoặc chuyển đổi mô hình sản xuất, tình trạng thiếu việc làm ở khu vực nông thôn ngày càng rõ nét. 

Không ít lao động trẻ sau một thời gian làm việc tại các khu công nghiệp lại quay về quê vì thu nhập bấp bênh. Nhưng trở về địa phương, họ lại rơi vào vòng luẩn quẩn, khi không có đất sản xuất, không nghề ổn định.

Đánh thức cơ hội việc làm nơi vùng khó

Bạn Tô Nông Quý, xóm Cốc Lùng 2, xã Nam Tuấn (Cao Bằng) là một trong số đó. Quý chia sẻ: “Trước đây em cũng đi làm xa, nhưng công việc không ổn định nên lại về quê. Ở nhà thì thu nhập thấp, nhiều lúc không đủ chi tiêu. Khi được nghe tư vấn, em đã quyết định nộp hồ sơ vào công ty than ở Quảng Ninh. Đây là cơ hội lớn để em có một công việc ổn định với thu nhập tốt hơn”.

Câu chuyện của Quý không phải là cá biệt. Theo thống kê, giai đoạn 2021–2025, cả nước đã tổ chức hơn 8.400 phiên giao dịch và ngày hội việc làm, hỗ trợ hàng trăm nghìn lao động tìm được việc làm, trong đó có khoảng 134.000 người thuộc nhóm yếu thế. Tuy nhiên, điều đáng nói là ở nhiều địa phương vùng cao, thông tin thị trường lao động vẫn còn “xa xỉ” với không ít người dân.

Ông Lục An Khánh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nam Tuấn, thẳng thắn nhìn nhận: “Thu nhập của người dân hiện vẫn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng. Trong khi mục tiêu của xã Nam Tuấn đến năm 2030 là đạt bình quân 50 triệu đồng/người/năm, thì nếu không có giải pháp mạnh về việc làm, rất khó đạt được”.

Theo ông Khánh, Nam Tuấn sau sáp nhập chủ yếu dựa vào nông nghiệp, trong đó cây thuốc lá là nguồn thu chính với hơn 1.200 ha và trên 2.400 hộ tham gia. “Nhưng vẫn còn gần 1.400 hộ trong xã không có tư liệu sản xuất, tập trung ở vùng sâu, vùng xa. Đây là nhóm rất khó khăn, nếu không tạo được việc làm thì nguy cơ tái nghèo là hiện hữu”, ông nói.

Không chỉ thiếu đất, cái khó còn nằm ở tư duy và trình độ. “Nhiều thanh niên không muốn rời khỏi địa phương, trong khi ở nhà lại không có việc làm. Trình độ tay nghề hạn chế, tiếp cận thông tin cũng khó. Có trường hợp ở nhà quanh năm nên gần như không có thu nhập”, ông Khánh chia sẻ thêm.

Trước thực tế đó, chính quyền xã đã chủ động “đi tìm việc” cho người dân thay vì chờ việc đến. Các hội nghị tư vấn, kết nối doanh nghiệp được tổ chức ngay tại cơ sở, thay vì yêu cầu người lao động tự đi tìm kiếm cơ hội.

“Chúng tôi phối hợp với những đơn vị như Trường Cao đẳng nghề và các doanh nghiệp để tổ chức nhiều buổi tư vấn. Qua đó, nhận thấy hiệu quả rất rõ, thanh niên bắt đầu thay đổi suy nghĩ, mạnh dạn đăng ký đi làm xa”, ông Khánh cho biết.

Đáng chú ý, địa phương đã ký kết thỏa thuận với doanh nghiệp để vừa đào tạo, vừa tuyển dụng lao động. “Việc này giúp người lao động yên tâm hơn vì có lộ trình rõ ràng. Sắp tới, xã sẽ tổ chức đưa hơn 40 lao động xuống làm việc tại doanh nghiệp than ở Quảng Ninh”, ông Khánh thông tin.

Không chỉ riêng Nam Tuấn, cách làm này cũng đang được triển khai tại nhiều địa phương khác.

Như tại xã Mường Than (Lai Châu), các hội nghị tuyển dụng cũng vừa được tổ chức với sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp, giúp người lao động “mắt thấy, tai nghe” về công việc. Ông Hoàng Phi Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Than, cho biết: “Chúng tôi yêu cầu các ban, ngành, đoàn thể bám sát địa bàn, nắm chắc nhu cầu việc làm, tăng cường tuyên truyền và phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để mang lại cơ hội việc làm thiết thực cho Nhân dân. Với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt, xã Mường Than quyết tâm thực hiện hiệu quả công tác tuyển dụng lao động, góp phần phát triển kinh tế-xã hội địa phương”.

Ở một hướng khác, xã Sủng Máng (Tuyên Quang) còn đưa thông tin việc làm về tận thôn, bản. Các buổi tư vấn được tổ chức lưu động tại các thôn: Sủng Pờ A, Mèo Vống, Há Chế, Tả Chà Lảng… Mỗi điểm thu hút ít nhất từ 60 người dân trong độ tuổi lao động tham gia. 

Tại đây, người dân không chỉ được giới thiệu việc làm trong nước mà còn được tư vấn đi làm việc ở nước ngoài, gồm: Nhật Bản, Hàn Quốc hay CHLB Đức. Những câu hỏi về chi phí, thủ tục, quyền lợi được giải đáp trực tiếp, giúp người lao động hiểu rõ hơn trước khi quyết định.

Gần hơn thông tin, rộng mở cơ hội việc làm

Khi thông tin được tiếp cận một cách dễ dàng hơn, người lao động đã bắt đầu thay đổi cách nhìn nhận. Không còn sự ngần ngại như trước, nhiều bạn trẻ đã chủ động tìm hiểu, đăng ký học nghề hoặc sẵn sàng làm việc ở xa để nâng cao thu nhập, thay vì chỉ ngồi chờ đợi hay dựa dẫm.

Có thể thấy, ngày hội việc làm hay các hội nghị tư vấn không còn đơn thuần là hoạt động mang tính phong trào. Nếu được tổ chức sát thực tế, đây chính là cầu nối quan trọng giữa người lao động và thị trường, đặc biệt ở những nơi mà cơ hội vốn đã rất hạn chế.

Từ những hội trường nhỏ nơi vùng cao, những cơ hội việc làm đang được “đánh thức” theo cách giản dị nhưng thiết thực. Và với nhiều người lao động, đó có thể là bước ngoặt để rời khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo khó, bắt đầu một hành trình mới, ổn định hơn và có hy vọng hơn.

Sơn Hào