Phim ‘Heo năm móng’ viral nhờ khai thác ‘vũ trụ linh dị’?

Ra mắt vào ngày 24/4, bộ phim “Heo năm móng” của đạo diễn Lưu Thành Luân phải đối mặt trực tiếp với “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” với những kỷ lục doanh thu khủng.

Thế nhưng, nhờ sức hút mạnh mẽ của dòng phim kinh dị dân gian, bộ phim vẫn thu hút được lượng lớn khán giả. Theo số liệu từ trang web thống kê doanh thu phòng vé độc lập Box Office Việt Nam, sau hơn nửa tháng công chiếu, bộ phim điện ảnh “Heo năm móng” đã chính thức xác lập cột mốc doanh thu ấn tượng với hơn 114 tỷ đồng.

Không chỉ dừng lại ở con số thương mại, tác phẩm còn khẳng định vị thế vững chắc khi giữ vững ngôi vương top 1 Phim kinh dị có doanh thu cao nhất liên tiếp trong 3 tuần nghỉ lễ dịp 30/4, vượt qua nhiều đối thủ nặng ký để trở thành hiện tượng phòng vé trong giai đoạn này.

Điểm mấu chốt dễ thấy nhất cho “cơn sốt” phòng vé của phim đến từ hiệu ứng truyền miệng tích cực cùng chiến lược quảng bá hiệu quả. Sau “Quỷ cẩu” và “Linh miêu: Quỷ nhập tràng”, “Heo năm móng” tiếp tục mở rộng “vũ trụ linh dị dân gian”.

Chuyện heo năm móng là một trong những truyền thuyết linh dị huyền bí của cộng đồng người Khmer ở khu vực miền Tây Nam Bộ. Những con heo có bàn chân năm móng giống hệt con người mà người dân tin rằng đó là quỷ dữ đầu thai hoặc vong hồn luân hồi chưa dứt. Người ta truyền tai nhau là ai nuôi loại heo này tiền bạc đổ về không ngớt, nhưng cái giá phải trả cũng rất đắt.

Vì vậy khi trong nhà xuất hiện heo năm móng, người ta sẽ gửi vào nơi thờ phụng để chúng tu hành và gọi với tên là cô Năm Hợi. Ngày nay, những cô Năm Hợi vẫn đó đây xuất hiện tại một số khu vực ở miền Tây.

Nếu như một số nhóm sáng tạo khai thác câu chuyện về các loài ma, quỷ như ma da, quỷ nhập tràng, ma xó, phí phông… thì ê kip “Heo năm móng” trở lại khai thác câu chuyện kỳ dị xung quanh các con vật – một chất liệu vừa gần gũi, vừa giàu sức gợi trong đời sống văn hóa của người Khmer.

Bộ phim mở ra một không gian nghệ thuật đậm chất bản địa, nơi những phong tục tập quán của người Việt và người Khmer được đan xen một cách tinh tế. Từ những bộ trang phục truyền thống, âm nhạc ngũ âm vang vọng giữa cánh đồng u tịch đến các nghi lễ tâm linh huyền bí, tất cả không chỉ đóng vai trò là bối cảnh mà còn là “linh hồn” dẫn dắt mạch phim.

Xuyên suốt 2/3 bộ phim, khán giả phải tò mò về điều thực sự đáng sợ bên trong câu chuyện của những con heo năm móng và sự kỳ bí của những linh hồn chưa dứt luân hồi. Không còn là những chi tiết minh họa đơn thuần, yếu tố linh dị trong phim lần này được xây dựng như một trục xương sống của câu chuyện.

Từ tín ngưỡng thờ Mẫu, múa bóng rỗi đến các chi tiết bùa chú, nghi lễ được đưa vào phim một cách tự nhiên, không khiên cưỡng. Chính điều này giúp bộ phim không chỉ dừng lại ở yếu tố giải trí, mà còn góp phần dệt nên một không gian văn hóa đặc trưng, nơi nỗi sợ gắn liền với ký ức và niềm tin của cộng đồng.

Chia sẻ về việc thể hiện yếu tố văn hóa và ngôn ngữ điện ảnh trong phim, Giám đốc sáng tạo Võ Thanh Hòa cho biết: “Ngôn ngữ ẩn dụ trong ‘Heo năm móng’ là một ngôn ngữ cực kỳ xã hội, và tự soi chiếu. Nhân vật chính và phản diện của phim đều có xuất phát điểm bất hảo nhưng kết cuộc lại trái ngược như hình ảnh phản chiếu trong gương của chính chúng ta. Ngoài ra đây cũng là một phim bản lề để các nhân vật chủ đạo của vũ trụ linh dị bắt đầu hành trình của họ”.

Đạo diễn Lưu Thành Luân chia sẻ: “Khi thực hiện phim điện ảnh này, tôi chú trọng vào việc khai thác những nỗi sợ từ lòng tin – thứ vốn đã bám rễ sâu trong đời sống người Việt. Tôi muốn khán giả cảm nhận được sự gần gũi nhưng lại đáng sợ qua từng bối cảnh cho đến những hủ tục còn sót lại. Không gian trong phim không cần phải quá cầu kỳ nhưng buộc phải có độ “ngột” và “tĩnh” của một vùng đất đang ẩn chứa những bí mật đen tối. Những chi tiết nhỏ như cách bày trí bàn thờ, trang phục hay cả những vật dụng thường nhật của người dân, của chùa Dơi, của văn hoá Khmer đều phải được xử lý kỹ lưỡng để bảo đảm tính chân thực”.

Bên cạnh những thước phim kịch tính, “Heo năm móng” còn ẩn chứa một tầng triết lý về nhân quả. Bộ phim mang đến thông điệp rằng mọi sinh linh trên đời đều xứng đáng được đối xử nhân đạo – một suy ngẫm lặng lẽ nhưng âm ỉ.

Phim cũng lên án những kẻ buôn thần bán thánh, phản đối trò mê tín dị đoan để trục lợi. Và sau cùng, ma quỷ vẫn không đáng sợ bằng những toan tính của con người. Kết phim là lời khẳng định về nghiệp quả, bài học trả giá, người gieo nhân nào sẽ gặt quả đó.

Tuy nhiên, phim vẫn tồn tại hạn chế khi chưa thực sự đào sâu vào truyền thuyết cô Năm Hợi mà chỉ khai thác cái chết của vũ nữ được chôn chung mộ. Không ít khán giả kỳ vọng vào phim có thể cảm thấy bị “đánh lừa” vì kịch bản thực tế không hề xoay quanh hình tượng heo năm móng.