Gia Lai: Làng kháng chiến Stơr, từ đất lửa huyền thoại đến miền quê ấm no

Chỉ với hầm chông, bẫy đá, người dân Stơr đã biến ngôi làng nhỏ giữa đại ngàn pháo đài bất khả xâm phạm trong cuộc phản kháng chiến chống thực dân, đế quốc như một huyền thoại.

Quê hương Anh hùng Núp hồi sinh từ khói lửa chiến tranh

Niềm tự hào của Stơr không chỉ nằm ở truyền thống cách mạng kiên cường mà còn bởi Anh hùng Núp là người Tây Nguyên đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi của ông vượt ra ngoài núi rừng Tây Nguyên, trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và được bạn bè quốc tế biết đến.

Trong những tháng ngày chiến tranh ác liệt, dân làng Stơr luôn kết nối một lòng, kiên cường bám làng, bám núi để chống lại kẻ thù xâm lược. Từ “Đất lửa” khói bom năm nào, sau ngày đất nước hòa bình thống nhất, Stơr từng bước hồi sinh và trở thành làng Văn hóa kiểu mẫu.

Đến hôm nay, ngôi làng nhỏ giữa đại ngàn Trường Sơn vẫn giữ gần gũi như nguyên vẹn hồn cốt văn hóa cùng truyền thống hào hùng. Không chỉ mang giá trị lịch sử đặc biệt, Stơr còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, đậm bản sắc Tây Nguyên và đang là người đầu tư xây dựng trở thành mô hình điểm về du lịch nông thôn.

Trên sườn dốc gió, nhà lưu niệm Anh hùng Núp cùng khu làng kháng chiến được xây dựng với nhà sàn, kho lúa, nhà lưu niệm… tạo ra quần thể kiến ​​trúc đặc sắc của người Ba Na giữa núi rừng hùng vĩ. Đây là điểm đến quan trọng trong các hành trình về nguồn, nơi truyền “ngọn lửa” yêu nước, tinh thần cách mạng cho thế hệ trẻ.

Nhiều năm qua, đồng hành cùng người dân vượt khó, xây dựng cuộc sống ấm no trên quê hương cách mạng, chính quyền địa phương đã phát triển khai nhiều chính sách hỗ trợ. Đặc biệt từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, điện, đường, trường, trạm, các mô hình sinh kế, thay đổi nếp nghĩ, cách làm… được đầu tư đã giúp ngôi làng Stơr ngày càng phát triển.

Giữa màu xanh bạt ngàn của những cánh đồng mía dưới chân núi Kong Hoa, gia đình ông Doen trở thành một trong những điển hình tiêu biểu về phát triển kinh tế ở làng Stơr. Không cam chịu đói nghèo, ông mạnh mẽ áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, từ giống mía, cải tạo đất đến phân bón, làm cỏ và cơ giới hóa trong canh tác.

Hiện gia đình ông có 10 ha mía và 6 ha mì. Chỉ tính riêng phục vụ vừa qua, sau khi trừ mọi chi phí, gia đình thu về hơn 300 triệu đồng – con số từng là điều khó nghĩ tới với người dân nơi đây trong những năm tháng gian khó. Không giữ kinh nghiệm riêng cho mình, ông Doen còn tận dụng tình huống hướng dẫn bà con trong làng cùng thay đổi cách nghĩ, làm để nâng cao thoát nghèo.

“Bản thân phải gương mẫu đi đầu, thấy hiệu quả thì khi nói mọi người mới làm theo. Nếu không làm thì không thoát nghèo. Những năm gần đây, nhờ áp dụng công nghệ tiên tiến, cơ giới hóa vào sản xuất, chúng tôi tôi có thu nhập cao hơn, có tiền lo cho con cái ăn học, cuộc sống khá giả nhiều so với trước”, ông Doen chia sẻ.

Giữ hồn cách mạng trên quê hương Anh hùng Núp

Cùng với phát triển kinh tế, thế hệ trẻ trong làng cũng dựa vào văn hóa truyền thống để làm du lịch, nâng cao thu nhập cho bản thân và cộng đồng. Nếu như anh Đinh Mỡi dày công thiết kế nên ngôi nhà gỗ theo kiến trúc nhà sàn truyền thống làm Homestay thì vợ anh là đầu bếp tài hoa khi chế biến được nhiều món ăn truyền thống như: Gà nướng, cơm lam, lá mì xào cà đắng, cá suối, ốc rừng.

“Là người con của quê hương Anh hùng Núp, tôi rất tự hào với truyền thống văn hóa, lịch sử và mong muốn giới thiệu đến nhiều du khách. Tôi hy vọng mô hình homestay và ẩm thực truyền thống của gia đình cũng được bà con học hỏi, làm theo, cùng nhau làm giàu trên chính quê hương mình”, anh Mỡi trải lòng.

Ông Đinh Rới – Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Stơr – không giấu niềm vui khi nhắc đến sự thay đổi của quê hương cách mạng năm nào. “Làng Stơr hiện có 106 hộ dân, chủ yếu là người Ba Na. Người dân ở đây giờ làm kinh tế khá rồi, mạnh dạn chuyển đổi những rẫy mì, nương lúa kém hiệu quả sang trồng cây mía cho năng suất và thu nhập cao hơn. Đến nay, cả làng chỉ còn 5 hộ nghèo”, ông Rới chia sẻ.

Ông Lê Thanh Sơn – Chủ tịch UBND xã Tơ Tung nhấn mạnh: “Truyền thống cách mạng chính là mạch nguồn nội lực để địa phương đoàn kết, sáng tạo, giữ vững vai trò lãnh đạo, tập hợp Nhân dân, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, xây dựng quê hương. Đây cũng là động lực để xã tiếp tục vươn lên hoàn thành các mục tiêu, xây dựng quê hương Anh hùng Núp ngày càng giàu đẹp, vững bước trên chặng đường mới”.

Dưới chân núi Kông Hoa – nơi từng che chở cho Anh hùng Núp cùng dân làng đứng lên kháng chiến chống thực dân Pháp – hôm nay đã khoác lên mình màu xanh no ấm với những cánh đồng mía trải dài. Vùng đất từng đi vào những dấu năm tháng gian khổ nay đã hồi sinh mạnh mẽ, bình yên và trù phú.

Mỗi dịp lễ, người dân lại tụ hội về nhà lưu niệm Anh hùng Núp để dâng nén hương tưởng nhớ người anh hùng ưu tú của núi rừng Tây Nguyên. Trong không gian vang vọng tiếng cồng, tiếng chiêng trầm hùng giữa đại ngàn, niềm tự hào dân tộc được giữ nguyên qua nhiều thế hệ. Đó không chỉ là ký ức về một thời đấu tranh oanh liệt mà còn là nguồn sức mạnh cho người Ba Na hôm nay đoàn kết, chung tay xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, trên chính quê hương cách mạng.