Hải quan lên tiếng về yêu cầu khai chi tiết thành phần hóa chất nhập khẩu

Vì sao yêu cầu khai chi tiết thành phần hóa chất?

Ngày 19/5, Cục Hải quan đã thông tin chính thức liên quan phản ánh của một số hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan báo chí về việc khai báo thành phần hóa chất khi thực hiện thủ tục nhập khẩu.

Theo Cục Hải quan, hoạt động làm thủ tục đối với hóa chất xuất nhập khẩu hiện được thực hiện trên cơ sở quy định của pháp luật về hải quan và pháp luật chuyên ngành hóa chất.

Cụ thể, cơ quan hải quan đang áp dụng các quy định của Luật Hải quan 2014, Luật Hóa chất 2025 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan.

Đáng chú ý, Cục Hải quan khẳng định kể từ khi Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực, cơ quan này cũng như các chi cục hải quan khu vực “không ban hành bất kỳ văn bản nào hướng dẫn liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất”.

Theo đó, việc kiểm tra, giám sát hải quan vẫn được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chấp hành tốt quy định pháp luật.

Ngoài ra, cơ quan hải quan nhấn mạnh người khai hải quan không phải nộp thêm chứng từ ngoài bộ hồ sơ đã được quy định tại các thông tư hiện hành của Bộ Tài chính.

Tuy nhiên, theo quy định của Luật Hải quan, công chức hải quan có quyền yêu cầu doanh nghiệp cung cấp tài liệu kỹ thuật hoặc thông tin liên quan đến hàng hóa để xác định chính xác tên hàng, mã số hàng hóa, làm căn cứ tính thuế và áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành.

Vì vậy, tại chỉ tiêu khai báo trên tờ khai hải quan, doanh nghiệp có trách nhiệm mô tả rõ tên hàng, thành phần, hàm lượng và tính chất lý hóa của sản phẩm.

Bên cạnh đó, đối với các tờ khai thuộc diện luồng vàng hoặc luồng đỏ, nếu hồ sơ chưa đầy đủ cơ sở xác định bản chất hàng hóa, cơ quan hải quan có thể yêu cầu bổ sung tài liệu kỹ thuật, chứng từ liên quan.

Trong trường hợp vẫn không đủ căn cứ xác định chính xác hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định để quyết định thông quan theo quy định.

Hóa chất là mặt hàng đặc thù, cần quản lý chặt chẽ

Theo Cục Hải quan, hóa chất là nhóm hàng hóa đặc biệt, có tính chuyên môn sâu và yêu cầu quản lý phức tạp.

Thực tế, nhiều loại hóa chất chỉ cần chứa thành phần nguy hiểm với hàm lượng rất thấp, dưới các ngưỡng 0,1%, 1% hoặc 5%, cũng có thể liên quan đến điều kiện miễn giấy phép xuất nhập khẩu hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.

Do đó, trong những trường hợp hồ sơ chưa thể hiện rõ thành phần cấu tạo hoặc chưa đủ thông tin về nồng độ, hàm lượng hóa chất, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài liệu để xác định: Hàng hóa có thuộc danh mục hóa chất cấm, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hoặc hóa chất kinh doanh có điều kiện hay không; Hóa chất có đáp ứng điều kiện miễn giấy phép, miễn giấy chứng nhận theo quy định chuyên ngành hay không.

Theo cơ quan hải quan, đây là yêu cầu cần thiết để bảo đảm quản lý đúng quy định pháp luật, đồng thời hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu hóa chất.

Mặt khác, cơ quan này cũng cho biết ngay khi doanh nghiệp phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến thành phần hóa chất theo đề nghị, các lô hàng đều được giải quyết thông quan nhanh chóng và đúng quy định.

Liên quan lo ngại về bảo mật bí mật thương mại, Cục Hải quan dẫn quy định tại Luật Hóa chất 2025 cho biết các thông tin như Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS), số CAS, số UN, độ tinh khiết của hỗn hợp chất hoặc mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất không thuộc phạm vi thông tin được bảo mật.

Theo đó, việc cơ quan hải quan yêu cầu cung cấp các thông tin định danh cơ bản phục vụ công tác quản lý nhà nước là phù hợp với quy định pháp luật chuyên ngành, không vi phạm nguyên tắc bảo vệ bí mật thương mại của nhà sản xuất.

Đồng thời, Cục Hải quan cho biết trong quá trình triển khai Luật Hóa chất 2025, đơn vị đã chủ động tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động xuất nhập khẩu hóa chất.

Cơ quan này cũng đã có văn bản kiến nghị Cục Hóa chất thuộc Bộ Công Thương sớm có hướng dẫn thống nhất để doanh nghiệp và cơ quan hải quan thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện thủ tục.

Theo Cục Hải quan, ngay sau khi nhận được ý kiến chính thức từ Cục Hóa chất, cơ quan này sẽ tiếp tục hướng dẫn các đơn vị hải quan cũng như thông tin tới cơ quan báo chí để triển khai thống nhất theo đúng quy định pháp luật.