Chính phủ ban hành 3 Nghị định quan trọng, tạo ‘bước ngoặt’ mới cho ngành Thi hành án dân sự

Điều kiện, tiêu chuẩn thi tuyển Chấp hành viên

Cụ thể, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 150/2026/NĐ-CP ngày 13/5/2026 quy định về tổ chức cán bộ và điều kiện bảo đảm hoạt động của hệ thống thi hành án dân sự. Trong đó, đáng chú ý là các quy định về tiêu chuẩn và điều kiện thi tuyển Chấp hành viên.

Nghị định 150/2026/NĐ-CP quy định người tham dự thi tuyển Chấp hành viên phải đáp ứng đủ điều kiện, tiêu chuẩn sau đây:

Điều kiện, tiêu chuẩn quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 24 của Luật Thi hành án dân sự;

Hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong thời gian 03 năm gần nhất tính đến ngày nộp hồ sơ đăng ký thi tuyển đối với công chức, viên chức trong hệ thống thi hành án dân sự hoặc các cơ quan, tổ chức khác. Trường hợp các cơ quan, tổ chức không có quy định về việc đánh giá, xếp loại hằng năm tại khoản này thì phải có xác nhận của cơ quan, tổ chức đó về việc thực hiện tốt nhiệm vụ được giao;

Chưa từng bị cách chức Chấp hành viên;

Không thuộc một trong các trường hợp sau đây: đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang trong thời gian thi hành quyết định kỷ luật hoặc đang bị xem xét xử lý kỷ luật nhưng chưa có kết luận, quyết định cuối cùng của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền và trường hợp khác theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.

Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập Hội đồng, Ban giám sát và ban hành Kế hoạch tổ chức thi tuyển Chấp hành viên.

Tổ chức và hoạt động của văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên

Tại Nghị định số 151/2026/NĐ-CP ngày 13/5/2026 vừa được Chính phủ ban hành quy định về tổ chức và hoạt động của văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên.

Theo đó, Nghị định quy định phạm vi hoạt động của văn phòng thi hành án dân sự cụ thể như sau:

1. Tổ chức thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.

2. Xác minh điều kiện thi hành án theo yêu cầu của đương sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

3. Tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu.

4. Lập vi bằng theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Nghị định cũng quy định các nhiệm vụ, quyền hạn của văn phòng thi hành án dân sự theo quy định của Luật Thi hành án dân sự và pháp luật khác có liên quan.

Ngoài ra, văn phòng thi hành án dân sự còn có các nhiệm vụ, quyền hạn khác sau đây: Công khai lịch làm việc, thủ tục, chi phí thực hiện công việc của Thừa hành viên, nội quy tiếp cơ quan, tổ chức, cá nhân tại trụ sở văn phòng;

Tiếp nhận, tạo điều kiện thuận lợi và quản lý người tập sự hành nghề Thừa hành viên trong thời gian tập sự tại văn phòng; Tạo điều kiện cho Thừa hành viên của văn phòng mình tham gia tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ hằng năm; Bảo đảm trang phục cho Thừa hành viên của văn phòng.

Xây dựng, vận hành nền tảng số thi hành án dân sự

Chính phủ ban hành Nghị định số 152/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thi hành án dân sự.

Nghị định gồm 5 chương, 116 điều quy định chi tiết một số điều, khoản và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự về thủ tục thi hành án dân sự, giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm tài chính từ ngân sách để thi hành án, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong thi hành án dân sự. Trong đó, đáng chú ý là các quy định về việc thực hiện thi hành án dân sự trên môi trường số. Đây là bước chuyển biến mạnh mẽ trong quy trình thực thi pháp luật từ ngày 01/7/2026, chuyển từ phương thức làm việc truyền thống sang kỷ nguyên số hóa.

Theo Nghị định, các phương tiện thực hiện trên môi trường số trong thi hành án dân sự bao gồm: Nền tảng số thi hành án dân sự; Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ Tư pháp; Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID);

Cổng, trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thi hành án dân sự, cơ quan thi hành án dân sự; Thư điện tử và phương tiện khác theo quy định của pháp luật.

Nghị định quy định Bộ Tư pháp có trách nhiệm xây dựng, quản lý, vận hành nền tảng số thi hành án dân sự phục vụ hoạt động thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính, quản lý tổ chức và hoạt động của Thừa hành viên.

Nghị định cũng quy định việc giao, nhận bản án, quyết định được thực hiện trực tiếp, trên môi trường số hoặc thông qua dịch vụ bưu chính.