Sửa đổi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật phải mang tính căn bản, toàn diện

Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các Bộ: Tư pháp, Tài chính, Giáo dục và Đào tạo; đại diện Bộ Ngoại giao, Văn phòng Chính phủ.

Việc xây dựng chính sách để ban hành Luật PBGDPL (sửa đổi) nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc do quy định của Luật PBGDPL năm 2012 và đổi mới công tác PBGDPL theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đa dạng phương thức, truyền thông chính sách.

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, Hồ sơ Luật đề cập 6 chính sách với nội dung cơ bản gồm: (1) Phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện PBGDPL; (2) Điều chỉnh cơ chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp; (3) Mở rộng đối tượng đặc thù và quy định rõ chính sách, trách nhiệm PBGDPL cho đối tượng đặc thù; (4) Phân quyền thành lập Hội đồng bộ, ngành theo hướng linh hoạt; (5) Quy định rõ nội dung, trách nhiệm giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; (6) Bổ sung cơ chế, chính sách và nguồn lực tương xứng cho công tác PBGDPL.

Luận bàn, cho ý kiến và đề xuất về một số vấn đề liên quan đến nội dung được nêu trong các chính sách, các đại biểu cho rằng cần đánh giá lại tính thiết thực, hiệu quả về thành lập hội đồng, đặc biệt là hội đồng cấp xã. Liên quan đến kinh phí, cần làm rõ nguồn, phân kỳ đầu tư và việc xã hội hoá.

Đồng thời, các đại biểu đã thảo luận về đối tượng điều chỉnh; cụ thể hoá hơn nữa các chính sách; tăng cường truyền thông chính sách và cân nhắc thời điểm, quy trình thực hiện truyền thông chính sách thống nhất với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và bảo đảm tính khả thi.

Trình Chính phủ vào ngày 10/6/2026

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu khẳng định xây dựng chính sách là một bước quan trọng, phải được thực hiện đúng tinh thần và mục tiêu đề ra.

“Chúng ta quán triệt và thực hiện nghiêm Kết luận của Bộ Chính trị về đổi mới xây dựng pháp luật và trên tinh thần chung là nội dung thuộc thẩm quyền Quốc hội thì đưa vào luật; thuộc Chính phủ thì ban hành nghị định; thuộc bộ, ngành thì ban hành thông tư. Đặc biệt, bảo đảm Luật ban hành có thể đi vào cuộc sống ngay, tránh tình trạng phải chờ nghị định, thông tư hướng dẫn”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Cũng theo Phó Thủ tướng, phổ biến, giáo dục pháp luật là một phần của “đời sống” pháp luật, thuộc giai đoạn tổ chức thi hành. Dù hệ thống pháp luật hoàn thiện đến đâu, nếu tổ chức thực hiện không tốt thì hiệu quả vẫn bị ảnh hưởng. Trong khi đó, khâu tổ chức thi hành hiện nay được đánh giá còn hạn chế, trong đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cũng là một điểm yếu. Vì vậy, việc sửa đổi lần này cần mang tính căn bản, toàn diện.

Yêu cầu phải đánh giá kỹ chính sách, nhận diện đầy đủ để xây được hệ thống chính sách phù hợp, từ đó thiết kế các quy phạm cụ thể trong luật, Phó Thủ tướng chỉ ra một số bất cập. Đơn cử như hình thức, cách làm hiện nay còn cũ, khó tiếp cận. Về nội dung, cần chọn lọc sắc nét hơn và phân hóa theo từng nhóm đối tượng. Đội ngũ báo cáo viên thừa về số lượng nhưng thiếu về chất lượng, thiếu người tâm huyết và phương pháp tốt.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng cho rằng giáo dục pháp luật có nơi hoạt động hiệu quả nhưng cũng có nơi còn hình thức. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là đánh giá lại toàn diện Hội đồng phối hợp PBGDPL về số lượng, thành phần, nội dung hoạt động. Trong đó, cân nhắc việc có nên duy trì Hội đồng phối hợp PBGDPL ở cấp xã hay không, trong bối cảnh xu hướng chung là tinh giản các hội đồng, ban chỉ đạo.

“Thay vì lập thêm tổ chức, nên giao rõ trách nhiệm cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị”, Phó Thủ tướng nêu quan điểm.

Về kinh phí, quán triệt đầu tư cho xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật là đầu tư cho phát triển, Phó Thủ tướng lưu ý việc phân bổ phải hợp lý, đúng quy định, đặt trong tổng thể chung, tránh cơ chế đặc thù dàn trải.

Cụ thể, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, thống nhất các vấn đề còn ý kiến khác nhau, đặc biệt là về Hội đồng cấp xã và cơ chế tài chính, báo cáo Thủ tướng trước ngày 8/5.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng đồng ý lùi thời hạn trình Luật lên Chính phủ vào ngày 10/6/2026.

“Cần khẩn trương xây dựng song song dự thảo luật và nghị định hướng dẫn, bảo đảm phân định rõ thẩm quyền theo đúng quy định, đồng thời thực hiện nghiêm các yêu cầu về đổi mới trong xây dựng pháp luật”, Phó Thủ tướng chỉ đạo./.