Vì sao có mưa đá? Cách nhận biết trước khi xảy ra

Mưa đá diện rộng, cường độ mạnh hiếm gặp

Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia), trong các ngày 2-4/5, dông, lốc, sét và mưa đá xảy ra trên diện rộng tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Chiều tối và đêm 2/5, mưa đá ghi nhận tại nhiều tỉnh như Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên và Hà Nội; đến tối 3/5 tiếp tục xuất hiện tại Nghệ An, Hà Tĩnh.

Cùng thời điểm, mưa dông diện rộng gây nhiều điểm mưa rất to như Tân Pheo (Phú Thọ) 171mm; Lâm Thao 168mm, Kỳ Giang (Hà Tĩnh) 156mm.

Chuyên gia khí tượng cũng cho biết, hiện tượng mưa đá kích thước lớn xảy ra trong những ngày gần đây tại các tỉnh Phú Thọ và Thái Nguyên có thể là do trong những ngày qua, khu vực này liên tục duy trì trạng thái nóng ẩm, có nắng ban ngày, làm tích lũy năng lượng đối lưu trong khí quyển; trên cao tồn tại rãnh thấp trong đới gió tây mạnh ở độ cao khoảng 5000m; cùng thời điểm đó, ở phía Bắc có bộ phận không khí lạnh yếu dịch chuyển xuống phía nam, nén rãnh áp thấp đi qua Bắc Bộ. Vào thời gian buổi chiều, do nhiệt độ tăng cao, khối không khí nóng ẩm bị đẩy bốc lên mạnh, hình thành các đám mây dông phát triển rất nhanh theo chiều thẳng đứng.

“Chính trong môi trường có độ bất ổn định lớn này, dòng khí đi lên rất mạnh để giữ các khối băng trong các đám mây dông lâu hơn và khiến chúng ngày càng lớn trước khi rơi xuống; các hạt đá này nếu tan hết thành nước trước khi tới mặt đất sẽ tạo thành các trận mưa bình thường, nếu không kịp tan hết thì sẽ tạo thành các trận mưa đá.” – ông Nguyễn Văn Hưởng nói.

Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, mưa đá là hiện tượng có quy mô rất nhỏ thường đi kèm với các trận dông mạnh trong giai đoạn chuyển mùa. Mưa đá thường đi kèm những dấu hiệu khá đặc trưng mà người dân có thể chủ động nhận biết, như bầu trời xuất hiện mây dông phát triển mạnh, không khí chuyển từ oi nóng sang mát lạnh rất nhanh, gió giật mạnh, mưa rào lớn kèm theo sấm sét. Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người dân nên nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn, tránh ở ngoài trời hoặc dưới các cây lớn.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo, người dân cần thường xuyên theo dõi chặt chẽ các bản tin cảnh báo, trong giai đoạn chuyển mùa (tháng 4-5 và tháng 10-11), khi quan sát thấy bầu trời tối sầm, các đám mây dông mạnh phát triển, đó là khi có nguy cơ xảy ra dông, lốc và mưa đá, người dân hạn chế ra ngoài đường, tìm nơi trú ẩn an toàn chờ qua cơn dông mới tiếp tục di chuyển, tránh đứng dưới cây to, cột điện, biển quảng cáo hoặc các công trình tạm.