Chọn đối tác đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam: Chuyển giao công nghệ là điều kiện tiên quyết

Xây dựng, ban hành bổ sung hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về đường sắt

Theo Thông báo số 217/TB-VPCP ngày 28/4/2026 kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp về tình hình triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam và các tuyến đường sắt khác, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ chủ động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chỉ đạo của Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và các nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trong thời gian qua; bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả đầu tư, đúng thẩm quyền, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Các địa phương có dự án đi qua khẩn trương thực hiện công tác giải phóng mặt bằng ngay sau khi Bộ Xây dựng bàn giao hồ sơ và mốc giới giải phóng mặt bằng.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xây dựng, ban hành bổ sung hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về đường sắt (đường sắt tốc độ cao, đường sắt khổ tiêu chuẩn, đường sắt đô thị) phù hợp với điều kiện Việt Nam nhưng tiệm cận được thông lệ quốc tế để áp dụng thống nhất; trong đó hoàn thành tiêu chuẩn, quy chuẩn về đường sắt đô thị trong tháng 6/2026 để áp dụng thống nhất cả nước, lưu ý cần tính đến kết nối với hệ thống đường sắt quốc gia.

Đối với các hạng mục công việc Việt Nam chưa có máy móc, thiết bị hoặc công nghệ mới, Bộ Xây dựng chủ trì làm việc với các đối tác để tiếp nhận, đánh giá và ban hành định mức công trình áp dụng riêng cho dự án, tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời có lộ trình nghiên cứu để ban hành áp dụng chung.

Về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành các thủ tục để lựa chọn tư vấn lập Báo cáo Nghiên cứu khả thi Dự án trong Quý II/2026. Các địa phương khẩn trương quy hoạch để phát huy hiệu quả kinh tế của tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.

Việc lựa chọn đối tác chuyển giao công nghệ cần phải gắn với điều kiện tiên quyết là chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.

Khẩn trương rà soát tiến độ các dự án đường sắt đô thị đang triển khai

Về tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, đánh giá các nội dung nghiên cứu, đề xuất của Tư vấn về Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án, bảo đảm hiệu quả dự án, tầm nhìn dài hạn, kết nối các trung tâm kinh tế và đồng bộ các phương thức vận tải; lưu ý, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng, hiệu quả của dự án, phải bảo đảm an toàn tuyệt đối trong mọi trường hợp cho cả vòng đời dự án.

Trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án, Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ trong tháng 5/2026, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 6/2026.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Ngoại giao khẩn trương triển khai các thủ tục đàm phán Hiệp định vay vốn cho dự án.

Về các dự án đường sắt đô thị Hà Nội và TP HCM, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu UBND 2 Thành phố phối hợp với Bộ Xây dựng và các bộ ngành liên quan, khẩn trương rà soát tiến độ các dự án đường sắt đô thị đang triển khai; tập trung tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn và công nghệ; bảo đảm các dự án vận hành an toàn, hiệu quả, thích ứng biến đổi khí hậu, đúng quy hoạch được duyệt, có tính kết nối liên vùng và tình hình mới.

Đối với các dự án mới, phải nghiên cứu kỹ lưỡng, lựa chọn công nghệ phù hợp, đồng bộ, có lộ trình đầu tư hợp lý theo khả năng cân đối ngân sách của địa phương, tránh dàn trải.

Cùng với đó, UBND TP Hà Nội và UBND TP HCM khẩn trương báo cáo Bộ Xây dựng, Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch triển khai các dự án có kế hoạch khởi công trong năm 2026 và những năm tiếp theo của giai đoạn 2026-2030 theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ tại Thông báo số 98/TB-VPCP ngày 5/3/2026.