Hiệu trưởng THPT Hàm Yên lên tiếng về mô hình quay video tự học gây tranh cãi

Trong khi nhiều ý kiến đánh giá đây là bước đổi mới tích cực, giúp nâng cao năng lực tự học, thì không ít băn khoăn cũng được đặt ra về áp lực vô hình đối với học sinh và nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân trên không gian mạng.

Trước những tranh luận này, phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc trao đổi cùng ông Nguyễn Văn Hanh, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường.

Ông Hanh thẳng thắn bày tỏ quan điểm: “Không thể vì lo ngại mà bắt học sinh ‘bịt mặt’ khi tham gia các hoạt động học tập”.

Từ thí điểm đến triển khai toàn trường: “Học sinh nhớ bài sâu hơn”

Theo ông Hanh, mô hình quay video tự học không phải là sáng kiến nhất thời, mà đã được nhà trường thí điểm từ năm học trước với một nhóm học sinh.

“Qua thực tế, chúng tôi nhận thấy hiệu quả rất rõ khi các em tự học, trao đổi, rồi thuyết trình lại bằng video, kiến thức được khắc sâu hơn, tư duy được phát triển, đặc biệt là kỹ năng ngôn ngữ”, vị hiệu trưởng này lý giải.

Từ kết quả đó, năm nay nhà trường quyết định triển khai đại trà cho toàn bộ học sinh từ lớp 10 đến lớp 12. Ban đầu, video được đăng trong các nhóm Zalo lớp, nhưng do số lượng quá lớn, nhà trường đã thống nhất với phụ huynh chuyển sang đăng tại phần bình luận trên fanpage chính thức của nhà trường.

Dư luận “dậy sóng”, nhà trường nói gì?

Sự việc nhanh chóng thu hút nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội. Một số người bày tỏ lo ngại việc công khai hình ảnh học sinh có thể tiềm ẩn rủi ro, thậm chí tạo áp lực tâm lý.

Tuy nhiên, theo hiệu trưởng nhà trường, phần lớn những ý kiến tiêu cực không xuất phát từ phụ huynh hoặc học sinh của trường.

“Chúng tôi đã họp phụ huynh toàn trường và nhận được sự đồng thuận. Quan điểm rất rõ, nếu phụ huynh không đồng ý, chỉ cần phản ánh, nhà trường sẽ không yêu cầu học sinh thực hiện và cũng không kiểm tra nội dung này”, ông Hanh nhấn mạnh.

Nhà trường khẳng định việc triển khai dựa trên nguyên tắc dân chủ, tự nguyện, không mang tính áp đặt.

“

Với cương vị là một cựu học sinh và đang làm giáo viên. Em đồng ý với cách làm của thầy cô, vì đây là cách làm có thể nâng cao không chỉ kỹ năng tự học và cả kỹ năng thuyết trình. Ai cũng biết ‘vua’ của mọi loại kỹ năng là kỹ năng tự học, khi các bạn biết cách tự học thì vấn đề gì các bạn cũng biết cách giải quyết.

Cựu học sinh Tạ Bá Vĩnh Bảo

Quay video có làm tăng áp lực học tập?

Một vấn đề khác được đặt ra là liệu hoạt động này có khiến học sinh thêm áp lực?

Trả lời câu hỏi này, ông Hanh cho biết nhà trường đã thiết kế khung giờ tự học riêng với lượng bài tập được phân hóa theo năng lực từng nhóm học sinh.

“Học sinh giỏi có định hướng thi đại học top đầu sẽ được giao bài tập nhiều và khó hơn. Ngược lại, học sinh yếu chỉ nhận lượng vừa phải, tăng dần để tránh quá tải”, ông Hanh chia sẻ.

Đáng chú ý, giáo viên không chỉ hỗ trợ trên lớp mà còn sẵn sàng hướng dẫn qua Zoom, các nền tảng trực tuyến, thậm chí đến tận nhà nếu điều kiện cho phép.

Sau khi nắm vững kiến thức, học sinh quay video thuyết trình khoảng 10 phút, với trang phục chỉnh tề, rồi đăng tải lên fanpage. Theo nhà trường, đây không chỉ là cách củng cố kiến thức mà còn tạo động lực học tập trong cộng đồng học sinh.

Trước lo ngại về việc học sinh lộ mặt trên mạng xã hội, ông Hanh cho rằng cần có cách nhìn thực tế, phù hợp với bối cảnh hiện nay.

“Các em xuất hiện trên truyền hình, tham gia các hoạt động giao lưu, thể hiện bản thân là điều bình thường. Không thể vì sợ mà né tránh hoàn toàn môi trường mạng”, ông Hanh nhấn mạnh.

Dù vậy, nhà trường cho biết sẽ tiếp tục theo dõi, điều chỉnh để bảo đảm an toàn cho học sinh trong quá trình triển khai.

Việc đưa hoạt động quay video tự học vào giảng dạy cho thấy nỗ lực đổi mới phương pháp giáo dục, hướng tới phát triển năng lực toàn diện cho học sinh. Tuy nhiên, trong bối cảnh mạng xã hội tiềm ẩn nhiều rủi ro, mô hình này cũng đặt ra không ít thách thức.

Giữa hai luồng ý kiến trái chiều, điều cần thiết không phải là phủ nhận hay áp đặt, mà là đánh giá khách quan, điều chỉnh phù hợp để vừa phát huy hiệu quả học tập, vừa bảo đảm an toàn, quyền lợi của học sinh.

Bởi suy cho cùng, như chính lãnh đạo nhà trường khẳng định, mọi đổi mới đều phải hướng tới mục tiêu cao nhất: “Vì học sinh thân yêu”.

Khi trao đổi với phóng viên, một nhà quản lý giáo dục đã thẳng thắn chia sẻ quan điểm: “Tôi cho rằng việc nhà trường yêu cầu học sinh quay video tự học mỗi ngày không phải là một hình thức kiểm soát vô lý như nhiều người đang nghĩ, mà ngược lại, đó là một phương pháp giáo dục có mục đích rõ ràng và mang tính thực tiễn cao trong bối cảnh hiện nay.

Trước hết, cần hiểu đúng bản chất của hoạt động này. Trong thực tế, không ít học sinh thiếu tính tự giác khi học ở nhà. Các em dễ bị phân tâm bởi điện thoại, mạng xã hội hay game, dẫn đến việc học giả, tức là ngồi vào bàn nhưng không thực sự tiếp thu kiến thức. Việc quay video không chỉ tạo ra một hình thức cam kết với bản thân mà còn giúp phụ huynh và giáo viên có cơ sở để theo dõi quá trình học tập của học sinh một cách cụ thể hơn. Đây không phải là ép buộc, mà là một cách xây dựng kỷ luật học tập, yếu tố vô cùng quan trọng quyết định sự thành công lâu dài.

Ngoài ra, hoạt động này còn giúp học sinh rèn luyện nhiều kỹ năng mềm mà chương trình học truyền thống khó có thể phát triển đầy đủ. Khi đứng trước camera để trình bày, các em phải học cách diễn đạt mạch lạc, rõ ràng, biết chọn lọc ý chính, đồng thời rèn luyện sự tự tin. Đây là những kỹ năng cần thiết không chỉ trong học tập mà còn trong cuộc sống và công việc sau này. Nếu nhìn xa hơn, việc công khai video trên nền tảng chung còn góp phần tạo ra một môi trường học tập mang tính cộng đồng, nơi các em có thể học hỏi lẫn nhau, tạo động lực thi đua tích cực.

Tất nhiên, bất kỳ phương pháp mới nào cũng sẽ gây tranh cãi ban đầu. Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận ở đây là nhà trường đã có sự bàn bạc, thống nhất với giáo viên, phụ huynh và học sinh trước khi triển khai, đồng thời vẫn cho phép những trường hợp đặc biệt được linh hoạt lựa chọn. Điều đó cho thấy đây không phải là một quyết định áp đặt, mà là một giải pháp có cân nhắc, có thử nghiệm và có điều chỉnh.

Tóm lại, thay vì chỉ nhìn vào những bất tiện bề ngoài như việc phải quay video hay đăng tải lên mạng, chúng ta nên nhìn vào mục tiêu cốt lõi của hoạt động: Đó là hình thành thói quen tự học, nâng cao ý thức kỷ luật và phát triển toàn diện cho học sinh. Nếu được thực hiện hợp lý và có điều chỉnh phù hợp, đây hoàn toàn có thể là một hướng đi tích cực trong đổi mới giáo dục hiện nay”.