Cảnh báo nguy cơ virus SAT1 xâm nhập Việt Nam gia tăng tại khu vực biên giới

Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi và Thú y, bệnh LMLM là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên các loài gia súc móng guốc chẵn như trâu, bò, lợn, dê, cừu. Virus gây bệnh hiện có 7 type huyết thanh gồm O, A, C, Asia1, SAT1, SAT2 và SAT3.

Tại Việt Nam, đến nay mới ghi nhận các serotype O, A và Asia1, chưa phát hiện SAT1. Tuy nhiên, theo cảnh báo của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), chủng SAT1 đã vượt khỏi khu vực lưu hành truyền thống tại châu Phi và xuất hiện tại nhiều quốc gia Trung Đông, Tây Á và châu Âu.

Đáng chú ý, từ đầu tháng 4/2026, Trung Quốc lần đầu ghi nhận 219 ca bệnh trên bò nhiễm virus LMLM serotype SAT1 tại Cam Túc và Tân Cương. Mầm bệnh được xác định là lây qua đường buôn bán, di chuyển gia súc lậu qua biên giới.

Ngày 25/5, tại buổi làm việc giữa Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị với Cục Chăn nuôi và Thú y, các đơn vị chuyên môn và doanh nghiệp về công tác phòng chống dịch LMLM và nhập khẩu vaccine SAT1, Cục Chăn nuôi và Thú y đánh giá nguy cơ virus SAT1 xâm nhập vào Việt Nam đang ở mức cao và xuất phát từ ba yếu tố chính gồm chủng virus SAT1 đang dịch chuyển nhanh về khu vực Đông Nam Á; hoạt động vận chuyển, buôn bán động vật qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp; trong khi các loại vaccine LMLM đang sử dụng phổ biến trong nước chưa có khả năng bảo hộ đối với chủng SAT1.

Hiện tổng đàn gia súc dễ cảm nhiễm của Việt Nam khoảng 31,4 triệu con lợn; 6,14 triệu con bò; 1,95 triệu con trâu và hơn 3 triệu con dê, cừu.

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, trọng tâm hiện nay là tăng cường giám sát nguy cơ tại khu vực biên giới, cửa khẩu, chợ đầu mối, cơ sở thu gom, giết mổ và các tuyến vận chuyển gia súc. Bên cạnh đó, Cục đã xây dựng kế hoạch giám sát chủ động tại 11 tỉnh với hơn 1.000 mẫu xét nghiệm nhằm phát hiện sớm virus SAT1.

Ngoài ra, các Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm thú y Trung ương cũng đã chuẩn bị quy trình xét nghiệm Realtime RT-PCR có khả năng phát hiện đồng thời các serotype O, A, Asia1 và SAT1.

Chia sẻ tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho biết, trước mắt cần tập trung kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển, buôn bán động vật qua biên giới, đặc biệt tại các đường mòn, lối mở và khu vực cửa khẩu.

Thứ trưởng đề nghị các đơn vị thường xuyên cập nhật diễn biến dịch bệnh tại các nước trong khu vực; tăng cường giám sát dịch tễ, xét nghiệm và chủ động phát hiện sớm nguy cơ xâm nhập của virus SAT1. Đồng thời, các địa phương cần triển khai nghiêm các biện pháp phòng chống dịch đã được ban hành.

Về vấn đề vaccine, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị cho rằng, việc chuẩn bị phương án nhập khẩu là cần thiết trong bối cảnh Việt Nam chưa sản xuất được vaccine đối với chủng này. Tuy nhiên, việc nhập khẩu phải được thực hiện đúng quy định, bảo đảm chất lượng, đúng chủng virus và phù hợp nhu cầu thực tế. Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị cũng lưu ý cần chủ động chuẩn bị năng lực bảo quản, phân phối và tổ chức tiêm phòng vaccine trong trường hợp dịch bệnh phát sinh.

Ngoài ra, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị đề nghị các đơn vị nghiên cứu nâng cao năng lực sản xuất vaccine trong nước nhằm chủ động hơn trong dài hạn.