Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn trao vinh danh đặc biệt cho NSND Ngô Mạnh Lân

Lễ công bố và trao giải thưởng do Báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức chiều ngày 22/5 tại Hà Nội. Theo Hội đồng giám khảo, việc vinh danh cố NSND Ngô Mạnh Lân là sự ghi nhận xứng đáng dành cho người nghệ sĩ đã dành trọn đời sáng tạo vì tuổi thơ Việt Nam.

NSND Ngô Mạnh Lân được xem là một trong những gương mặt đặt nền móng cho hoạt hình Việt Nam hiện đại. Sau khi tốt nghiệp xuất sắc Trường Đại học Điện ảnh Quốc gia Liên Xô (VGIK), ông trở về nước công tác tại Hãng phim Hoạt hình Việt Nam và tham gia thực hiện hàng loạt tác phẩm kinh điển như “Chuyện ông Gióng”, “Mèo con”, “Trê Cóc”…

Trong sự nghiệp của mình, ông sở hữu gia tài 22 bộ phim hoạt hình, gồm 17 phim với vai trò đạo diễn và 5 phim với vai trò họa sĩ.

Bên cạnh hoạt hình, NSND Ngô Mạnh Lân còn để lại dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực minh họa sách báo thiếu nhi. Những tranh minh họa của ông trên báo Thiếu niên Tiền phong, Nhi đồng hay trong các tác phẩm văn học của Tô Hoài, Nguyễn Đình Thi, Võ Quảng… đã trở thành ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ độc giả.

Đặc biệt, ông có tới 3 lần minh họa cho tác phẩm “Dế Mèn phiêu lưu ký” vào các năm 1959, 1972 và 1989. Nhiều nhà nghiên cứu nhận định, nếu nhà văn Tô Hoài là người “sinh ra” Dế Mèn bằng ngôn ngữ thì NSND Ngô Mạnh Lân chính là người tái hiện nhân vật ấy bằng hình ảnh. Phiên bản Dế Mèn do ông minh họa được xem là hình tượng quen thuộc gắn bó với nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Chủ tịch Hội đồng giám khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn, cho biết việc trao giải cho NSND Ngô Mạnh Lân là lựa chọn hợp lý bởi ông không chỉ có đóng góp lớn cho phim hoạt hình mà còn tạo nên những minh họa kinh điển cho “Dế Mèn phiêu lưu ký”.

Trong khi đó, họa sĩ Thành Chương đánh giá NSND Ngô Mạnh Lân là nghệ sĩ tài năng, có phong cách tạo hình riêng và ảnh hưởng sâu rộng tới nhiều thế hệ họa sĩ sau này. Theo ông, nhiều họa sĩ hiện nay vẫn tìm lại tranh của Ngô Mạnh Lân để học tập và nghiên cứu như một nguồn tư liệu quý.

Được khởi xướng từ năm 2020, Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn hướng tới tôn vinh các sáng tác “của thiếu nhi” hoặc “vì thiếu nhi”, gồm Giải thưởng Lớn Hiệp sĩ Dế Mèn và các giải đồng hạng Khát vọng Dế Mèn. Trước NSND Ngô Mạnh Lân, giải thưởng lớn từng được trao cho các tác giả như Nguyễn Nhật Ánh, Trần Đức Tiến, Lý Lan và Phạm Tuyên.

Ban Tổ chức cho biết mùa giải năm nay đánh dấu bước chuyển mới khi hướng tới xây dựng hệ sinh thái văn hóa – nghệ thuật dành cho thiếu nhi trong kỷ nguyên số, thúc đẩy việc chuyển hóa các tác phẩm giàu tiềm năng thành sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa rộng rãi. Giải thưởng cũng tiếp tục nhấn mạnh vai trò thúc đẩy văn hóa đọc và phát triển công nghiệp văn hóa dành cho thiếu nhi Việt Nam.