WHO: Hơn một tỷ người đang sống chung với các rối loạn tâm lý và tinh thần

Theo WHO, cứ 8 người trên thế giới thì có một người gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Thanh thiếu niên là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, trong khi nam giới có tỷ lệ tự tử cao hơn còn phụ nữ đối mặt tỷ lệ lo âu và trầm cảm cao hơn đáng kể.

Dù số người mắc bệnh ngày càng tăng, chi tiêu dành cho lĩnh vực này vẫn rất thấp. WHO cho biết ngân sách dành cho sức khỏe tâm thần hiện chỉ chiếm trung bình khoảng 2% tổng chi y tế toàn cầu.

Rối loạn sức khỏe tâm thần là các tình trạng ảnh hưởng đến cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của con người. Các nhóm phổ biến gồm trầm cảm, rối loạn lưỡng cực, lo âu, tâm thần phân liệt, rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), rối loạn ăn uống, ám ảnh cưỡng chế và nghiện chất kích thích.

WHO cho biết rối loạn lo âu và trầm cảm hiện là hai dạng phổ biến nhất trên toàn cầu.

Đại dịch COVID-19 khiến tình trạng này trầm trọng hơn, đặc biệt là các ca lo âu và trầm cảm tăng mạnh.

Theo Viện Đo lường và Đánh giá Sức khỏe (IHME), rối loạn trầm cảm hiện ảnh hưởng khoảng 694,6 người trên mỗi 100.000 dân toàn cầu, trong khi rối loạn lo âu ảnh hưởng tới 686,5 người trên 100.000 dân.

WHO và các nghiên cứu quốc tế cũng cảnh báo tình trạng tự tử tiếp tục ở mức đáng báo động. Theo phân tích đăng trên tạp chí y khoa The Lancet, khoảng 740.000 vụ tự tử được ghi nhận mỗi năm, tương đương cứ 43 giây lại có một người tử vong.

Tự tử hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn cầu đối với nhóm tuổi từ 15 đến 29. Ở phụ nữ trong độ tuổi này, tự tử là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai.

Dữ liệu năm 2021 cho thấy tỷ lệ tự tử ở nam giới cao gấp 4 lần nữ giới, với 12,8 ca trên 100.000 dân so với 5,4 ca ở nữ giới.

WHO cũng cho biết các nhóm dễ bị tổn thương như người tị nạn, cộng đồng bản địa và cộng đồng LGBTQ+ có nguy cơ tự tử cao hơn do phải đối mặt với phân biệt đối xử và áp lực xã hội.

Rối loạn lo âu hiện là bệnh tâm thần phổ biến nhất thế giới với khoảng 359 triệu người mắc, tăng hơn 50% kể từ năm 1990.

Phụ nữ và thanh thiếu niên chịu ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. WHO ước tính khoảng 7,6% thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi mắc rối loạn lo âu. Dù vậy, chỉ khoảng 1/4 số người mắc bệnh được tiếp cận điều trị.

Theo WHO và IHME, Portugal là quốc gia có tỷ lệ rối loạn lo âu cao nhất thế giới với 13,3% dân số mắc bệnh, tiếp theo là Brazil và Iran. Trong khi đó, khoảng 332 triệu người trên thế giới đang sống chung với trầm cảm.

Phụ nữ có nguy cơ mắc trầm cảm cao hơn nam giới, đặc biệt trong thời kỳ mang thai và sau sinh. WHO cho biết hơn 10% phụ nữ mang thai hoặc mới sinh con trên toàn cầu trải qua các triệu chứng trầm cảm.

Theo WHO và IHME, Syria hiện có tỷ lệ rối loạn trầm cảm cao nhất thế giới với khoảng 8% dân số mắc bệnh, tiếp theo là Anh và Hà Lan.

Các chuyên gia cảnh báo nếu không được điều trị kịp thời, trầm cảm và các rối loạn tâm thần khác có thể làm gia tăng nguy cơ tự tử và gây tác động lâu dài tới sức khỏe cộng đồng toàn cầu.