Công bố 70 công nghệ cao trọng tâm phục vụ chuyển đổi số

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký ban hành Quyết định số 23/2026/QĐ-TTg, phê duyệt Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển cùng Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển trong giai đoạn mới. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng trong định hướng chính sách khoa học – công nghệ, nhằm bắt kịp xu thế chuyển đổi số và kinh tế số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Theo nội dung quyết định, Việt Nam xác định 70 công nghệ cao thuộc nhóm ưu tiên đầu tư phát triển. Danh mục này bao trùm nhiều lĩnh vực then chốt, đặc biệt là các công nghệ lõi đang định hình nền kinh tế tương lai như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và phân tích dữ liệu, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật (IoT), công nghệ chuỗi khối (blockchain) và công nghệ lượng tử. Bên cạnh đó, các lĩnh vực liên quan đến năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và các giải pháp lưu trữ năng lượng tiên tiến cũng được đưa vào nhóm ưu tiên, thể hiện rõ định hướng phát triển bền vững.

Không chỉ dừng lại ở các công nghệ nền tảng, danh mục mới còn mở rộng sang những hướng đi mang tính ứng dụng cao trong thực tiễn. Trong đó có công nghệ quan trắc, dự báo và cảnh báo sớm thiên tai tích hợp AI theo thời gian thực, công nghệ vi sinh thế hệ mới, cùng nhiều giải pháp phục vụ quá trình chuyển đổi số và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh. Việc bổ sung các công nghệ này cho thấy sự chủ động của Việt Nam trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và các thách thức phát triển mới.

Song song với danh mục công nghệ, Chính phủ cũng phê duyệt 100 sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển. Đây là nhóm sản phẩm có tính ứng dụng và thương mại hóa cao, trải rộng từ các hệ thống, thiết bị, phần mềm ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đến các nền tảng hỗ trợ nghiên cứu và phát triển AI. Ngoài ra, nhiều sản phẩm phục vụ giáo dục và đào tạo thông minh như phần mềm cá nhân hóa học tập dựa trên dữ liệu lớn, thiết bị STEAM cũng được đưa vào danh mục.

Ở lĩnh vực giao thông và môi trường, danh mục khuyến khích phát triển bao gồm phương tiện bay không người lái (drone), phương tiện giao thông sử dụng năng lượng mới, thân thiện với môi trường. Trong lĩnh vực y tế và nông nghiệp, các sản phẩm như thuốc sinh học, vaccine, sinh phẩm y tế và sinh phẩm chẩn đoán thế hệ mới cũng được ưu tiên thúc đẩy nghiên cứu và sản xuất.

Theo quy định trong quyết định, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đóng vai trò chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để định kỳ rà soát và cập nhật danh mục công nghệ cao cũng như sản phẩm công nghệ cao. Việc cập nhật này sẽ căn cứ vào diễn biến phát triển kinh tế – xã hội, chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền và xu hướng công nghệ trên thế giới, nhằm đảm bảo tính phù hợp và tính mở của chính sách.

Quyết định số 23/2026/QĐ-TTg sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đồng thời thay thế Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg ban hành trước đó vào cuối năm 2020. Đối với các tổ chức, doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận hoặc văn bản công nhận theo danh mục cũ, các quyền lợi và chính sách ưu đãi vẫn tiếp tục được duy trì cho đến khi hết thời hạn ghi trong giấy tờ đã cấp.

Việc ban hành danh mục mới được đánh giá là một bước đi quan trọng nhằm tạo động lực thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng, đây cũng là nền tảng để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Trước đó, vào ngày 12/5, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành liên quan để nghe báo cáo về dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công nghệ cao. Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng nhấn mạnh Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học và công nghệ là động lực tăng trưởng mới, do đó cần có cơ chế đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực này.

Ông cũng lưu ý rằng nếu quá trình thực thi chính sách thiếu quyết liệt và kém hiệu quả thì sẽ khó tạo được sức hút đối với doanh nghiệp. Vì vậy, các bộ, ngành cần tập trung hoàn thiện hệ thống chính sách mà khu vực doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt là ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, miễn giảm thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ nghiên cứu và sản xuất công nghệ cao.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện các chính sách về tiền thuê đất, hỗ trợ tín dụng, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, minh bạch để doanh nghiệp dễ tiếp cận hơn. Đây được coi là những yếu tố then chốt nhằm biến định hướng chính sách thành động lực thực sự cho phát triển công nghệ cao trong giai đoạn tới.