‘Vườn ánh sáng’ thắp sáng không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Sự kiện do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức, là hoạt động điểm nhấn trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm thành lập Di tích Quốc gia đặc biệt Quốc Tử Giám (1076-2026). Không chỉ đơn thuần là một không gian trang trí, “Vườn ánh sáng” được dàn dựng như một triển lãm nghệ thuật quy mô, nơi ánh sáng trở thành ngôn ngữ kể chuyện về văn hóa, lịch sử và tri thức.

Điểm đặc biệt của chương trình nằm ở sự quy tụ của nhiều nghệ nhân và làng nghề truyền thống tiêu biểu trên cả nước. Từ làng nghề đèn lồng Cao Viên (Thanh Oai, Hà Nội), làng mây tre đan Phú Vinh (Phú Nghĩa, Hà Nội), đến làng cói Kim Sơn (Ninh Bình), các nghệ nhân xứ Huế với nghề làm lọng, đèn truyền thống, hay những cơ sở đèn lồng nổi tiếng từ Hội An và TP.HCM… tất cả đã cùng hội tụ, tạo nên một “bức tranh ánh sáng” đa sắc, giàu bản sắc vùng miền.

Hàng trăm chiếc đèn lồng được chế tác công phu từ những chất liệu truyền thống như nan tre, lụa, giấy dó… không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn ẩn chứa câu chuyện văn hóa riêng.

Khi được kết hợp với nghệ thuật sắp đặt và công nghệ chiếu sáng đương đại, các tác phẩm trở nên sống động, tạo nên một không gian vừa cổ kính, vừa mới mẻ, khiến người xem có cảm giác như đang bước vào một thế giới giao thoa giữa quá khứ và hiện tại.

Không dừng lại ở việc trưng bày, “Vườn ánh sáng” còn là dịp để tôn vinh những nghệ nhân – những người đang âm thầm gìn giữ và phát huy các giá trị thủ công truyền thống trong đời sống hiện đại.

Mỗi tác phẩm đèn lồng không chỉ thể hiện sự khéo léo, tinh xảo mà còn phản ánh tinh thần sáng tạo không ngừng, góp phần làm mới các giá trị văn hóa dân tộc.

Theo Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mỗi tác phẩm trong “Vườn ánh sáng” đều mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trong đó, ánh sáng được xem như ẩn dụ cho tri thức, cho đạo học và những giá trị nhân văn được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Chính vì vậy, không gian này không chỉ đẹp về mặt thị giác mà còn giàu chiều sâu văn hóa, gợi mở nhiều suy ngẫm về truyền thống hiếu học của dân tộc.

Sự hội tụ của các làng nghề và nghệ nhân từ nhiều vùng miền cũng tạo nên một không gian đối thoại độc đáo giữa truyền thống và hiện đại. Tại đây, những kỹ thuật chế tác lâu đời được đặt trong bối cảnh mới, mở ra khả năng tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ.

Bạn Nguyễn Hương (phường Cầu Giấy, Hà Nội) đến tham quan không gian “Vườn ánh sáng” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám chia sẻ: “Mình thực sự rất ấn tượng khi bước vào không gian này. Ánh sáng từ những chiếc đèn lồng kết hợp với kiến trúc cổ kính của Văn Miếu tạo nên một khung cảnh vừa lung linh, vừa huyền ảo, mang lại cảm giác rất khác so với ban ngày. Mỗi góc ở đây đều có thể trở thành một điểm check-in đẹp, nhưng điều mình thích hơn cả là cách chương trình lồng ghép yếu tố văn hóa truyền thống.

Qua từng chiếc đèn lồng, mình có thể cảm nhận được sự tỉ mỉ, khéo léo của các nghệ nhân và hiểu thêm về các làng nghề ở nhiều vùng miền. Không gian này không chỉ đẹp về hình thức mà còn mang lại cảm giác rất ‘có hồn’, khiến mình thấy gần gũi hơn với những giá trị văn hóa của dân tộc. Mình nghĩ đây là một trải nghiệm rất đáng thử, đặc biệt với các bạn trẻ, vì vừa có thể tham quan, chụp ảnh, vừa có thêm hiểu biết về văn hóa Việt Nam”.

Diễn ra từ ngày 10 – 19/4 tại khu vực Vườn Giám, chương trình mở cửa miễn phí từ 8h đến 21h hằng ngày. Với sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật thủ công và công nghệ, “Vườn ánh sáng” không chỉ làm bừng sáng không gian di tích mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, khẳng định sức sống bền bỉ của các làng nghề truyền thống trong đời sống đương đại.

Một số hình ảnh tại không gian: